"O blog da SAGA"

Benvido ó blog da SAGA

Benvidos ó blog da Sociedade Antropolóxica Galega http://www.antropoloxiagalega.org

O último

III XORNADAS SOBRE ANTROPOLOXÍA

Un ano máis a Sociedade Antropolóxica Galega ten o gusto de convidalos ás “III Xornadas sobre Antropoloxía”. Este ano o tema das xornadas xirará en torno á Mitoloxía. Así que, pensamos, é unha cita que non se poden perder todos aqueles que lles interesa a mitoloxía galega e máis tendo en conta o fondo coñecemento dos e das poñentes e as interesantes temáticas a tratar. Ademais, nesta edición, e tendo en conta a importancia da transmisión oral deste patrimonio cultural, quixemos complementar a programación das xornadas cunha sesión de narración oral a cargo de Raquel Queizás, quen presentará o seu magnífico espectáculo “O eco das pedras”.

Non queremos rematar a presentación destas xornadas sen lembrar ao noso compañeiro e amigo recentemente falecido, Angel Gilberto Martínez Seoane, coñecido por todo como “Papigil”. A el van dedicadas estas “III Xornadas sobre Antropoloxía”. Sabemos que alí onde estás seguirás con nós sempre.

O noso agradecemento a todos os participantes, ao Concello de Pontevedra por apoiar cada ano estas xornadas e á Asociación de veciños de Cerponzóns O Chedeiro pola súa colaboración na organización da actividade do domingo.

cartaz antropologia III

PROGRAMA

Venres 16:

-17:30h Apertura das xornadas

Proxección do video: “As lendas da Pena Molexa narradas por Angel Gilberto Martínez

-17:45h Conferencia de Ana Filgueira: “Cartografía mítica: estrutura, sentido e poética do territorio da mourindade”

-18:30h Conferencia de Clodio González Pérez: “Un mito universal: serpes e dragóns. a tradición da Coca

-19:15h Mesa redonda

Sábado 17:

Sesión de mañá:

-10:30h Benvida aos participantes

-11:00h Conferencia de Ana Ruiz Blanch: “A Raíña Lupa: tan lejos, tan cerca. Mito, historia y memoria.

-12:00h Pausa café

-12.30h Conferencia de Marcial Tenreiro: “(Paleo)Etnografia Jurídica: Olhadas na Fronteira entre o Rito e o Mito”

-13.30h Mesa redonda

Sesión de tarde:

-17:00h Apertura da sesión de tarde

-17:30h Conferencia de Antonio Reigosa: “Os seres míticos na Mitoloxía galega”

-18:15h Conferencia de Antonio Balboa Salgado: “As cidades asolagadas. As augas e o Alén en Galicia

-19:00h Mesa redonda e coloquio final

-19:30h Clausura das xornadas

Domingo 18:

No Centro Social de Cerponzóns

12.30h. Actividade cultural de narración de contos tradicionais en Cerponzóns:

Espectáculo de Raquel QueizásO eco das pedras

o eco das pedras

Advertisements

II XORNADAS DE NOVELA HISTÓRICA DE VERÍN 29 e 30 de marzo de 2019

nuevo documento de microsoft office word (2)_001

Programa previsto

nuevo documento de microsoft office word (3)_001

Miguel Losada (SAGA)

Escribir é construír. Erguer unha realidade que xurde a partires dos materiais dispoñibles -nalgures- e do esforzo de reunilos e darlles coherencia. Logo de milleiros de anos de literatura de tradición oral, a escrita permitiu ampliar a escala dos primeiros “lumes de lareira” que, co tempo, mesmo chegaron a ser radioeléctricos, catódicos; e ultimamente de plasma. Outra cousa é a calidade, intención e oportunidade desta fartura.

En calquera caso, o substantivo é o feito de que a produción e consumo de discursos é algo inevitable, unha forza moi poderosa dende calquera tempo, como os feitos demostran e o éxito da novela certifica. No caso da Historia, non son hoxe en día os manuais e o ensaio os que copan o interese por ler. Son as novelas.

Boa parte desa realidade creouna o mais que cabaleiro e menos que barón, Sir Walter Scott, cas súas novelas, a partires de finais da primeira década do 1800. Estas tiveron, e teñen, un enorme éxito mundial que acadou tamén a España e Galicia, onde circularon traducións dende ese intre, ademais de producirse obras novas e autóctonas. Entre estas Ramiro, Conde de Lucena (1823)[1] que figura como a primeira novela histórica en lingua española e El Caballero Verde[2] (1844) do escritor galego Benito Vicetto. Esta última ten sido obxecto de edición e comentario por parte do Dr. Filólogo e Historiador galego Ricardo Polín.

Tanto as obras do escocés como as outras -ó xénero literario en realidade- xurdiron do conflito entre dous modelos de relación co poder. O absolutismo e o liberalismo, liberais e conservadores, Carlistas e partidarios da Raíña Isabel, sobriña do infante D. Carlos. Detrás está tamén a tensión entre o novo modelo produtivo e económico; o industrial e o capitalista, burgués, fronte ó sistema anterior baseado no control estamental do sector primario. Romanticismo, nacionalismo e imperialismo son ademais outras perspectivas que fixeron posible, e conveniente para moitos, un novo xeito de relación social co pasado: A Novela Histórica. Esta non estivo sola naquela galerna política entre o Antigo e o “novo” Réxime. Os periodistas e os dramaturgos contribuíron tamén ó derrube dos vellos postulados de tradición feudal, autoritaria e despois absolutista. Para iso cumprían outros novos, e un deseño didáctico dos mesmos que dese cobertura ó novo sistema económico fundamentado na autonomía dos grandes emprendedores e na creación, que resultou moi literaria, dunha personaxe fundamental dende aquela: O estado nacional. Este, como toda personaxe precisaba unha biografía que deu en chamarse a Historia das nacións, dos países…

Aquela transición do XVIII ó XIX foi tamén o tempo de G.W.F. Hegel, o filósofo historicista que instalou a idea de que as sociedades son o resultado da súa Historia e, xa que logo, a fixación desta -o discurso histórico- é a ferramenta que permitiría crear estados poboados por persoas libres, sempre e cando a vontade destas e a do estado coincidan. O “proceso” histórico, sería unha manifestación transcendente orientada ó obxectivo superior da liberdade, entendida como un produto polo que, resulta “natural” pagar un prezo. Dende aquela, e con todo este contexto apenas trazado aquí, heroes, mártires e malvados; vítimas oportunistas e verdugos, entre outros moitos, poboan incontables páxinas dun fenómeno de grande importancia para comprender a natureza e xénese do mundo no que vivimos. E por iso tamén, dende aquela, tivo razón J.L. Borges cando explicou que a Historia é unha entre as ficcións[1]. Nun mundo coma este que santifica a novidade constante, que non cesa, proteica[2]. Aquilo que achega a seguridade do inmutable, do que “sempre foi así” é un valor en alza directamente proporcional á densidade de discursos entrecruzados. Historias ficticias e ficcións históricas. Historia con forma de ficción histórica e ficción travestida de Historia.

Por iso, reflexionar sobre a Novela Histórica e sobre porqué do grande interese que suscita no público, son cuestións que atinxen e interpelan directamente a calquera sociedade contemporánea. Este mes de marzo, na Biblioteca Pública Municipal de Verín, darase a oportunidade de ser partícipes e en primeira liña, desa importante parte do proceso colectivo de construción social da realidade.

Igual que na edición anterior, segue a ser certo que como afirmamos daquela: “Os e as novelistas da Historia son grandes creadores de visibilidade cultural. Existir en simbiose con seu traballo resulta de grande interese colectivo polas razóns expostas; e no caso de Galicia, unha interacción que inda pode facerse moito mais dinámica e produtiva.”

Na SAGA entendemos que Galicia e a súa cultura deben seguir presentes no miolo dos grandes debates e discursos contemporáneos. Entendemos que propiciar esta participación é un deber e unha oportunidade para que a Historia de Galicia sexa, tamén, un factor de impulso en tódolos sentidos.

[1] Borges, J.L. Ficciones. El Tema del traidor y del heroe

[2] Que pode adoptar múltiples formas.

Algunhas Imaxes da edición anterior.

33664676_1770806516330418_4689179271535525888_o

_MG_5027-1

181025 II XORNADAS NOVELA HISTORICA VERIN

 

Entrevista sobre o tema en Historia de Galicia

http://historiadegalicia.gal/2018/10/galicia-centro-da-novela-historica-mundial-de-roma-a-procura-do-santo-graal/

Novo libro da SAGA: “ACHEGAS AO PATRIMONIO INMATERIAL GALEGO”

A SAGA vén de publicar un novo traballo: “Achegas ao Patrimonio Inmaterial galego”.

A presente obra conforma un libro coral que compendia nove traballos de diferente autoría, diversos en canto a temática, estilo e enfoque pero que comparten todos eles o denominador común de tratar temas do noso Patrimonio Inmaterial. Áreas de coñecemento que van dende a mitoloxía, ata a relixiosidade popular pasando polas festas tradicionais, as crenzas ou os ritos aínda vivos na cultura tradicional.

O libro foi coordinado polo antropólogo Rafael Quintía, creador e docente do curso da UNED  “Mitoloxía, crenzas, rituais e manifestacións festivas da cultura tradicional galega. Un achegamento antropolóxico ao patrimonio inmaterial de Galicia“, ao abiero do cal naceu este libro que contén unha escolma de traballos de investigación ao redor do Patrimonio Inmaterial galego feitos polos seguintes autores e autoras: Sara Alonso Mallo, Lina Álvarez Iglesias, Carlos X. Ares Pérez, Víctor Caride Abalde, Ana Durán Penabad, Pilar López Vilas,  Lidia Mariño Ventoso, Natividad Rey Ordóñez e Cruz Vázquez Torres.

portada api

Características técnicas:

Coordinador: Rafael Quintía Pereira
Autores/as: Sara Alonso Mallo, Lina Álvarez Iglesias, Carlos X. Ares Pérez, Víctor Caride Abalde, Ana Durán Penabad, Pilar López Vilas,  Lidia Mariño Ventoso, Natividad Rey Ordóñez e Cruz Vázquez Torres.
Editorial: Sociedade Antropolóxica Galega
Impresión: Branco e negro
Tamaño:23×16
202 páxinas
Ano: 2018
I.S.B.N.: 978- 84-948682-1-4
PVP: 15€

D. ELoy Luís André: Un disidente; un solitario acontecido; un home visto na distancia.

SONY DSC

Programa:  https://www.bibliotecadeverin.es/?event=ciclo-adicado-a-d-eloy-luis-andre

Miguel Losada (SAGA)

Eloy Luís André (Mourazos, Verín, 1876 – Madrid 1935 ) é un xenial exuberante, un individuo excesivo e improbable que desbordou os límites da estreita canle pola que descorrían os tempos que lle tocou vivir. Naceu logo do tempo no que o romanticismo campou por toda Europa e pode que o seu individualismo e vontade de cargarse a si mesmo dun potencial intelectual e creativo fose unha expresión xenuína daquel movemento, unha de tantas, cas que se manifestou, neste caso, na Galicia e na comarca que el tanto defendeu. Un disidente; un solitario acontecido; un home visto na distancia. Así, coma un cometa que atravesa os ceos na noite, imparable, determinado e inalcanzable percibiu el o estupor que o seu paso polo panorama intelectual do seu tempo provocou.

“Para los del ’98, soy un disidente.Para los novecentistas, soy un solitario amargado. Para la nueva generación, un desconocido.”

foto 11_001

Escolleu vivir evidenciando o paradoxal do seu mundo, que é o noso, e con elo construíu unha ironía magnífica que interpela e cuestiona directamente a unha realidade inmisericorde  ̶ “Galicia, carne de tiranos”, escribirá, por exemplo  ̶  fronte a cal el sempre ofreceu o espello dunha alternativa ou variante, socialmente mellor e mais fértil.

Eloy Luís André foi un cidadán exemplar. Un individuo notable tanto pola súa traxectoria e determinación como polo seu compromiso político e social de ampla escala.

Mais pode que a principal conclusión deste modesto escrito e do esforzo expositivo que o acompaña neste mes de xuño e 2018, sexa o feito de que o protagonista da mostra siga podendo ser considerado, hoxe en día, un referente dunha caste de civismo xa case que amortizada pola sociedade “líquida” descrita polo gran pensador Zygmunt Bauman.

Leer a André significa exercer a rebeldía contra un activismo de sofá, en palabras de Bauman, mais que seguramente houbera podido asinar o catedrático verinés. Nas súas páxinas podemos ver algún dos grandes temas cos que o mundo contemporáneo haberá inda de loitar, como o significado económico da desigualdade social, ou se a inmensa riqueza duns poucos resulta beneficiosa ou non para os demais; o rol que a muller desenvolve no mundo ou sobre como o nepotismo e outras formas de corrupción resultan transversais á estrutura institucional dos estados contemporáneos.

Dende a súa condición de pensador outsider, aquel túzaro solitario e resentido, segundo percibiron os seus contemporáneos mais significados na cohorte de intelectuais do intre, André significa tamén unha extraordinaria oportunidade de pensar Galicia dende outros puntos de vista, menos agónicos – no sentido de enfrontamento – ou, cando menos, de aproveitar parte da perspectiva de André para atopar novas posibles solucións a vellos desafíos.

Tamén nisto a visión de André resulta produtiva, xa que o seu galeguismo e compromiso ideolóxico é un sistema aberto e integrador, moi afastado de solucións centrípetas e ideoloxicamente autárquicas. A firmeza dos postulados de André, a prol, por exemplo, da lingua galega e da cultura propia de Galicia non tenden a unha definición solipsista do vello reino – liquidado oficialmente pouco antes do seu nacemento e primeira infancia en Mourazos – e do seu significado cultural no contexto continental.

Europeísta, André moi posiblemente tería optado por unha definición da realidade europea como unha comunidade de Pobos, un contexto de diversidade unido polos comúns intereses das comunidades e persoas que habitan o vello solar dos e das europeas.

Por todo elo, e a partires doutras consideracións que inda poderán facerse ou matizarse e mesmo corrixirse a partires dunha mellor análise da súa obra, podemos concluír que Eloy Luís André é un pensador plenamente vixente e valioso, en primeiro lugar, para quen quixera seguir o proceloso traballo de pensarmos Galicia. Ademais, para calquera persoa interesada en comprender a orixe das deficiencias sociais que eivan a Galicia dentro do seu marco institucional a calquera escala.

Finalmente, pódese dicir que se trata dun autor oportuno. Tanto no sentido de axeitado á conxuntura convulsa da contemporaneidade, como da súa condición de agudo observador da sociedade do seu tempo; mais ca peculiaridade pouco frecuente de facelo ou situarse como un observador futuro, tal como demostra o que consideramos vixencia das súas reflexións e compromiso social derivado do feito de que escolleu pasar o traballo de escribir para que a sociedade poida avaliar as súas propostas. D. Eloy L. André merece cando menos o respecto debido a calquera que ofrece un esforzo sincero para axudar a construír un mundo mellor.

Libro sobre Eloy Luís André

Publicación sobre os contidos das investigacións desenvolvidas para a exposición. Eloy Luís André: Erudito esquecido. Autores: Prieto Tarrío, Aurora; Losada García, Miguel Ángel; Rodríguez Justo, Vicente. Ed Biblioteca Pública Municipal do Concello de Verín. Dep. 184/2018. Verín 2018

A SAGA nas Xornadas da Novela Histórica da Biblioteca Pública Municipal de Verín

CARTEL NOVELA HISTÓRICA (1)

Miguel Losada (SAGA)

O vehículo do mito é o relato e a literatura de tradición oral. En moitas ocasións facer novela histórica significa construír discurso a partires da equipaxe mítica vixente en cada contexto cultural nun intre concreto; mais outras veces ese traballo permite rescatar das fonduras da memoria algúns nódulos dunha realidade mítica que xa non circula de xeito cotiá. Poden ser apenas indicios da existencia daquelas narrativas, ou pode ser algún entre os mais consistentes da súa forma primordial, como a imaxe do Santo Graal.

Armas do reino de Galicia no Gran Carro Triunfal de Maximiliano I, realizado por Durero en 1515. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Reino_de_Galicia-kingdom_of_Galicia-Maximiliano.jpg

 

A erosión dos mitos é diferencial. Como acontece cas montañas, os materiais mais lenes van sendo obliterados polos axentes do tempo, coma o recorrido vento da historia. As demais vicisitudes, que calquera sociedade ou comunidade vai arrostrando, contribúen a facer faragullas do vello edificio, mais tamén acontece o proceso contrario cando algún vello relato ou parte del, inza dunha nova vida que o propaga a unha escala e cunha intensidade monumentais. Estes dous factores, son especialmente característicos da contemporaneidade. Iso que chamamos Sociedade da Información e as súas tecnoloxías. Se lle engadimos a ansia atávica que a humana xente posúe polo relato, polo discurso, teremos un panorama de exuberancia das historias contadas. Dunha banda pola magnitude que acadan, que con fenómenos como as redes sociais teñen medrado até formar unha selva de contidos; doutra, a gran diversidade de relatos en circulación baixo formatos e sistemas autónomos.

Este é o noso contexto actual, o da interacción incesante co relato nas inacabables ágoras virtuais ou non, dende os 140 caracteres até a cova prodixiosa da televisión ou o cinema, entre outros, nun mundo, o de hoxe, que nunca durme. O noso é tamén, pois, o contexto da circulación torrencial das narrativas, até enchoupar e asolagar calquera superficie socialmente construída e polo medio desta metáfora está a novela histórica como un fenómeno global, onde historias e mitos de calquera parte adquiren nova vida e sobrevoan o mundo axudando a darlle forma.

É por iso que para calquera cultura resulta hoxe fundamental construír discurso colectivo a partires de fontes de relato que poidan manexar. Colocando tamén parte dos seus contidos nas grandes correntes de consumo do gran discurso global. As sociedades ou comunidades que non sexan quen de situar –  “posicionar” sería hoxe o vocablo ó uso – os seus contidos deixaran de seren axentes activos no mundo contemporáneo. Deixarán de controlar, en boa medida, ó seu porvir e mesmo existencia.

Os e as novelistas da Historia son grandes creadores de visibilidade cultural. Existir en simbiose con seu traballo resulta de grande interese colectivo polas razóns expostas; e no caso de Galicia unha interacción que inda pode facerse moito mais dinámica e produtiva.

O ciclo do Santo Graal vai ser un dos temas mais importantes desta edición sobre a Novela Histórica. Tamén o van ser, entre outros, a construción do discurso histórico, a historiografía, e xa que logo da didáctica do discurso social;  a técnica e o oficio do escritor/a,  como persoa creadora de perspectiva colectiva; ou a relación entre o coñecemento establecido e o circulante, entre a ortodoxia e a disidencia, entre o consenso e o consenso inducido.

GaliceCharlesV

Fragmento da obra Pompas fúnebres del emperador Carlos V no que se representan os estandartes do Reino de Galicia. Autor: Jean e Lucas Doetecum (siglo XVI). Fonte: De Jean e Lucas Doetecum (séc. XVI) – Museum Plantin-Moretus-Stedelijk Prentenkabinet., Dominio público. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3875220

Para a SAGA constitúe unha honra colaborar xunto a grandes prescriptores/as sociais a escala global, ó reforzamento da vinculación de Galicia e da súa cultura cos grandes debates e fluxos culturais contemporáneos.

As Mariscadoras Galegas no cupón da ONCE.

Miguel Losada (SAGA)

En abril de 2018 a ONCE convocou un concurso fotográfico denominado VEO EVOLUCIÓN que tiña como obxectivo seleccionar imaxes para ilustrar con elas unha serie de cupóns que sairán ó público no outono deste ano e que conmemoran o 80 aniversario desta organización. Agora sabemos xa que a cultura galega vai estar presente como unha imaxe en 5.5 millóns de cupóns da ONCE.

A web www.veoevolucion.es servíu para o desenvolvemento e seguimento do proceso e nela poden verse as imaxes presentadas.

Grazas ó traballo fotográfico e de documentación realizado polo fotógrafo da SAGA Pedro G. Losada, a extraordinaria actividade das mariscadoras galegas e da Ría de Muros e Noia en particular, van ter un recoñecemento público que ben merecería ser moito maior dentro de Galicia tal e como expuxemos nunha entrada anterior ca que quixemos evidenciar o feito de que tanto o traballo do marisqueo a pe realizado polas mariscadoras galegas, como a contorna social e natural creada pola actividade das sucesivas xeracións habitantes desa parte da costa galega, teñen todos os atributos precisos para seren consideradas Paisaxe Cultural Patrimonio da Humanidade.

32260799_10204505551594675_9100888752212934656_o

Foto Gañadora. Maruxía no Testal. Pedro G. Losada

 

Berberecho da Ría de Muros e Noia.

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2016/10/04/berberechos-da-ria-de-noia-unha-paisaxe-cultural-de-relevancia-mundial/

Dentro de Galicia hai outras realidades que ben merecerían e poderían tamén recibir tamén o mesmo recoñecemento internacional. Iso sería positivo se tal cousa servise para que non desaparecesen relacións tan singulares como as que a cultura galega ten establecido entre a Terra, o Mar e os Ceos. Lamentablemente é demasiado tarde para algunhas destas construcións sociais xa desaparecidas ou deterioradas até a súa desfiguración.

Fora de Galicia e en boa medida tamén dentro dela, o ancestral esforzo marisqueiro a pe, a súa importancia para o coñecemento da historia do poboamento da ecúmene, o seu significado antropolóxico a escala global, son  realidades fundamentalmente descoñecidas. O mesmo pode dicirse de outras actividades tanto en terra como no mar.

Agardamos que esta gran proxección e promoción exterior que pode ter agora o traballo das mariscadoras, axude a mellorar as súas condicións laborais e ó mantemento da actividade e da sociedade que a deseñou e á cal serve, como algo vivo e dinámico que garde a súa esencia e as conserve viables como actividade económica e xeito de vida dentro das adaptacións ó ritmo dos tempos.

Doutra banda e unha vez mais, como xa acontece en relación a outros temas galegos[1], un traballo esforzado e silente como este o do fotografo da SAGA, realizado en simbiose ca comunidade de mulleres marisqueiras, vai servir para resaltar e difundir a potencia plástica da cultura galega, a cal provén da autenticidade, honestidade e elegancia ca que se realiza tanto por parte do noso compañeiro como das mariscadoras galegas. Grandes parabéns para un e outras.

Cfr.

http://ecodiario.eleconomista.es/sociedad/noticias/9045043/04/18/El-concurso-veo-evolucion-de-la-once-invita-a-la-poblacion-a-plasmar-su-foto-en-cinco-millones-de-cupones.html

http://www.programapublicidad.com/la-once-crea-concurso-fotografico-poner-foto-cinco-millones-cupones/

http://www.lavanguardia.com/vida/20180403/442159084951/ponen-en-marcha-un-concurso-para-plasmar-fotografias-en-el-cupon-de-la-once.html

 

[1] https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/?s=mucem

Exposición temporal: 110 anos do Tranvía de Verín.

CARTAZ VERIN copia

Miguel Losada (Secretario da SAGA)

A posta en servizo do Tranvía de Verín ó Balneario de Cabreiroá, Verín, foi un fito senlleiro dentro do conxunto de iniciativas a prol da modernidade en Galicia, xa que evidenciaba a capacidade de Verín para chegar a ser un gran referente do desenvolvemento termal e balneario en Galicia e en Europa.

Iniciativas coma esta, indican hoxe o potencial cultural, social e económico malogrado, unha vez mais, para Galicia a finais do primeiro terzo do século XX. Na exposición e mediante unha serie de vitrinas e paneis expositivos, poderanse ver imaxes e obxectos orixinais tanto da liña orixinal como da actividade do aproveitamento mediciñal das augas, que non estaba exenta como veremos, dun certo rito e atmosfera propiciatoria creada nunha antigüidade remota e adaptada á modernidade contemporánea daqueles primeiros anos do século pasado.

Como no filme de Elia Kazan “A street car named Desire”, un tranvía chamado desexo, se se quere, Galicia é unha identidade cun pasado que domina e marca o seu presente. Blanche, a protagonista é unha personaxe descarrilada que padece hoxe aquelas consecuencias. Cal foi o contexto do Tranvía de Verín e da Galicia económica e cultural que o puxo en marcha? que outros proxectos semellantes ou inda mais ambiciosos estaban relacionados con este?

A conferencia do Día 27 de Abril deste ano tentará achegar luz ó respecto da man de Paco Boluda que, xunto con Manuel Hernández da Asociación Carrileiros (Ourense) teñen investigado durante anos esta e outras cuestións relacionadas co mundo ferroviario en Galicia.

Esta liña tranviaria ábrese á explotación comercial en xullo de 1908, inda que a presentación do proxecto non se faría efectiva até 1911, baixo a denominación de:

Tranvía de vía estrecha y de tracción animal desde El Toral (Verín) hasta el Balneario de Cabreiroá.

Asinou o proxecto D. Higinio Garra, segundo o disposto polo Regulamento de Ferrocarrís de 1878 e contando cun orzamento final de 35737,31 pesetas. Esta foi a segunda liña tranviaria desenvolvida en Galicia logo da inaugurada na Coruña en 1903. O trazado da liña tiña unha lonxitude total de 2242,53 m, comezando na zona do Toural sita no comezo da Avenida de Portugal. Logo de percorrer 60m, en paralelo á devandita estrada, tomaba despois a Rúa da Constitución até o Camiño de Cabreiroá para dirixirse cara o Balneario. Na metade do trazado, había un apartadoiro onde podía cruzarse o tranvía ascendente co descendente. Pouco despois deste punto a vía acadaba o Balneario sobre terreos propios da explotación hoteleira. Logo de transitar sobre o pontón de pedra sobre o Río Ábedes, o tranvía chegaba ó Gran Hotel de Cabreiroá.

O ancho da vía era de 5 m, incluídos o gálibo do tranvía maila estrada para outros vehículos. No sentido cara Cabreiroá, a vía situábase á esquerda. A galga da vía era de 0,70 m, con raís tipo Vignole colocados sobre travesas de carballo e asentado todo o conxunto sobre unha base de grava cuberta con laxas bravas. Para pasar o Río de Ábedes cumpriu construír un pontón de 11,50 m de longo por 6 de ancho. O arco tiña unha luz de 6 m. Para a explotación comercial estaban en servizo dúas carruaxes para pasaxeiros/as. Estes vehículos ían numerados como “1” e “2”. Ademais contábase cun coche para a carga das equipaxes e os abastos. Os vehículos para pasaxeiros medían 5,30 m de lonxitude e tiñan dúas plataformas de acceso, unha por cada beira. Tiñan capacidade para acoller a 14 viaxeiros/as sentados sobre dúas bancadas corridas dispostas lonxitudinalmente. O custe de cada carruaxe foi de 3000 pesetas.

Para a condución e asistencia ós e as viaxeiras, houbo un persoal específico. Por cada viaxe había un Maioral para guia-lo vehículo e un Revisor para a venda e control dos billetes. O mantemento, limpeza, revisión e resgardo dos vehículos facíase nas cocheiras situadas dentro do propio complexo balneario.

Ademais de metáfora do desenvolvemento sostible e da sociedade do benestar, esta caste de tranvías chegan a seren, hoxe e por toda Europa, verdadeiros emblemas locais. Nalgunhas localidades, con tanto éxito que mesmo lle teñen dedicado selos conmemorativos. Así, en Inglaterra, País de Gales, Irlanda, Alemaña, Holanda e Finlandia existen tranvías de tracción animal inda operativos e semellantes ó que houbo en Verín. Nas vilas e cidades nas que isto acontece, a circulación do tranvía constitúe un elemento de gran importancia á hora de definir un urbanismo e un turismo a escala humana e de calidade nesas poboacións.

II XORNADAS DE ANTROPOLOXÍA DA SAGA: “O SAGRADO E O PROFANO”

cartaz antropoloxía

Xa están aquí as II Xornadas de Antropoloxía que organiza a Sociedade Antropolóxica Galega coa colaboración do Concello de Pontevedra. Este ano o tema a tratar será  “O sagrado e o profano”. Unha nova oportunidade ara mergullarnos nos segredos da antropoloxía e gozar e formarnos con algúns dos mellores expecialistas galegos na materia. A continuación o programa e toda a información necesaria sobre as datas, horas e lugar para que ninguén se perda estas xornadas.

 

II XORNADAS DE ANTROPOLOXÍA 

O sagrado e o profano: relixiosidade, santuarios, deidades e rituais

24, 25, 26 de novembro de 2017

PROGRAMA

Venres 24:

Lugar: NEMONON. Espacio multidisciplinar creativo en torno a la arquitectura

R/ Marqués de Riestra nº11, 1º. Pontevedra

-18:30h Apertura das do ciclo de conferencias

-18:45h Conferencia de Xosé M. Vázquez Rodríguez: “As vésperas: Introdución á festa e á romaría”

-19:30h Conferencia de Xosé Ramón Mariño Ferro: “A relixión tradicional de Galiza”

-20:15h Mesa redonda

Sábado 25:

Lugar: Casa da Luz

Praza da Verdura, Pontevedra.

Sesión de mañá:

-11:00h Benvida aos participantes

-11:15h Conferencia de Cristina Sánchez-Carretero:“Santuarios improvisados e espazo público: unha visión transnacional”

-12:00h Pausa café

-12.30h Conferencia de Buenaventura Aparicio Casado: “Ritos de iniciación. O mito da viaxe do heroe ao Inframundo”

-13.30h Mesa redonda

Sesión de tarde:

-17:00h Conferencia de Antón Malde: Escavación e estudo do santuario de Penafurada de Coirós

-18:00h Conferencia de José Luis Cardero López: Os camiños desde o Numinoso e o Sagrado: Homo Necans e crise sacrificial”

19:00h Mesa redonda e coloquio final

19:30h Clausura das xornadas

Domingo 26:

10.00h. Visita guiada ao Parque de Arte Rupestre de Tourón, Ponte Caldelas. Guiarán a visita o historiador Buenaventura Aparicio Casado.

programa antropoloxia II

programa antropoloxia I

XA ESTÁ NA RÚA “FOL DE VELENO Nº7”

fol7-2017_portada

Xa está na rúa o noso anuario Fol de Veleno nº7. Cociñado a lume manso, con cariño e dedicación durante este ano 2017 o novo número do anuario de antropoloxía e historia chega cargado de traballos interesantes e de novas achegas ao coñecemento antropolóxico.

Neste número contamos con artigos que van dende o estudo simbólico ata a etnografía das construcións tradicionais galegas, pasando por traballos de antropoloxía da educación, de mitoloxía, de arte rupestre ou diferentes olladas ao redor de aspectos da cultura afgá ou siberiana.

Fol7_sumario

Véxanse os contidos deste número no índice que achegamos, así como a editorial de Fol de Veleno. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza nº7.

fol7_editorial_1

fol7_editorial_2