"O blog da SAGA"

Arquivo para Maio, 2018

A SAGA nas Xornadas da Novela Histórica da Biblioteca Pública Municipal de Verín

CARTEL NOVELA HISTÓRICA (1)

Miguel Losada (SAGA)

O vehículo do mito é o relato e a literatura de tradición oral. En moitas ocasións facer novela histórica significa construír discurso a partires da equipaxe mítica vixente en cada contexto cultural nun intre concreto; mais outras veces ese traballo permite rescatar das fonduras da memoria algúns nódulos dunha realidade mítica que xa non circula de xeito cotiá. Poden ser apenas indicios da existencia daquelas narrativas, ou pode ser algún entre os mais consistentes da súa forma primordial, como a imaxe do Santo Graal.

Armas do reino de Galicia no Gran Carro Triunfal de Maximiliano I, realizado por Durero en 1515. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Reino_de_Galicia-kingdom_of_Galicia-Maximiliano.jpg

 

A erosión dos mitos é diferencial. Como acontece cas montañas, os materiais mais lenes van sendo obliterados polos axentes do tempo, coma o recorrido vento da historia. As demais vicisitudes, que calquera sociedade ou comunidade vai arrostrando, contribúen a facer faragullas do vello edificio, mais tamén acontece o proceso contrario cando algún vello relato ou parte del, inza dunha nova vida que o propaga a unha escala e cunha intensidade monumentais. Estes dous factores, son especialmente característicos da contemporaneidade. Iso que chamamos Sociedade da Información e as súas tecnoloxías. Se lle engadimos a ansia atávica que a humana xente posúe polo relato, polo discurso, teremos un panorama de exuberancia das historias contadas. Dunha banda pola magnitude que acadan, que con fenómenos como as redes sociais teñen medrado até formar unha selva de contidos; doutra, a gran diversidade de relatos en circulación baixo formatos e sistemas autónomos.

Este é o noso contexto actual, o da interacción incesante co relato nas inacabables ágoras virtuais ou non, dende os 140 caracteres até a cova prodixiosa da televisión ou o cinema, entre outros, nun mundo, o de hoxe, que nunca durme. O noso é tamén, pois, o contexto da circulación torrencial das narrativas, até enchoupar e asolagar calquera superficie socialmente construída e polo medio desta metáfora está a novela histórica como un fenómeno global, onde historias e mitos de calquera parte adquiren nova vida e sobrevoan o mundo axudando a darlle forma.

É por iso que para calquera cultura resulta hoxe fundamental construír discurso colectivo a partires de fontes de relato que poidan manexar. Colocando tamén parte dos seus contidos nas grandes correntes de consumo do gran discurso global. As sociedades ou comunidades que non sexan quen de situar –  “posicionar” sería hoxe o vocablo ó uso – os seus contidos deixaran de seren axentes activos no mundo contemporáneo. Deixarán de controlar, en boa medida, ó seu porvir e mesmo existencia.

Os e as novelistas da Historia son grandes creadores de visibilidade cultural. Existir en simbiose con seu traballo resulta de grande interese colectivo polas razóns expostas; e no caso de Galicia unha interacción que inda pode facerse moito mais dinámica e produtiva.

O ciclo do Santo Graal vai ser un dos temas mais importantes desta edición sobre a Novela Histórica. Tamén o van ser, entre outros, a construción do discurso histórico, a historiografía, e xa que logo da didáctica do discurso social;  a técnica e o oficio do escritor/a,  como persoa creadora de perspectiva colectiva; ou a relación entre o coñecemento establecido e o circulante, entre a ortodoxia e a disidencia, entre o consenso e o consenso inducido.

GaliceCharlesV

Fragmento da obra Pompas fúnebres del emperador Carlos V no que se representan os estandartes do Reino de Galicia. Autor: Jean e Lucas Doetecum (siglo XVI). Fonte: De Jean e Lucas Doetecum (séc. XVI) – Museum Plantin-Moretus-Stedelijk Prentenkabinet., Dominio público. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3875220

Para a SAGA constitúe unha honra colaborar xunto a grandes prescriptores/as sociais a escala global, ó reforzamento da vinculación de Galicia e da súa cultura cos grandes debates e fluxos culturais contemporáneos.

Advertisements

As Mariscadoras Galegas no cupón da ONCE.

Miguel Losada (SAGA)

En abril de 2018 a ONCE convocou un concurso fotográfico denominado VEO EVOLUCIÓN que tiña como obxectivo seleccionar imaxes para ilustrar con elas unha serie de cupóns que sairán ó público no outono deste ano e que conmemoran o 80 aniversario desta organización. Agora sabemos xa que a cultura galega vai estar presente como unha imaxe en 5.5 millóns de cupóns da ONCE.

A web www.veoevolucion.es servíu para o desenvolvemento e seguimento do proceso e nela poden verse as imaxes presentadas.

Grazas ó traballo fotográfico e de documentación realizado polo fotógrafo da SAGA Pedro G. Losada, a extraordinaria actividade das mariscadoras galegas e da Ría de Muros e Noia en particular, van ter un recoñecemento público que ben merecería ser moito maior dentro de Galicia tal e como expuxemos nunha entrada anterior ca que quixemos evidenciar o feito de que tanto o traballo do marisqueo a pe realizado polas mariscadoras galegas, como a contorna social e natural creada pola actividade das sucesivas xeracións habitantes desa parte da costa galega, teñen todos os atributos precisos para seren consideradas Paisaxe Cultural Patrimonio da Humanidade.

32260799_10204505551594675_9100888752212934656_o

Foto Gañadora. Maruxía no Testal. Pedro G. Losada

 

Berberecho da Ría de Muros e Noia.

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2016/10/04/berberechos-da-ria-de-noia-unha-paisaxe-cultural-de-relevancia-mundial/

Dentro de Galicia hai outras realidades que ben merecerían e poderían tamén recibir tamén o mesmo recoñecemento internacional. Iso sería positivo se tal cousa servise para que non desaparecesen relacións tan singulares como as que a cultura galega ten establecido entre a Terra, o Mar e os Ceos. Lamentablemente é demasiado tarde para algunhas destas construcións sociais xa desaparecidas ou deterioradas até a súa desfiguración.

Fora de Galicia e en boa medida tamén dentro dela, o ancestral esforzo marisqueiro a pe, a súa importancia para o coñecemento da historia do poboamento da ecúmene, o seu significado antropolóxico a escala global, son  realidades fundamentalmente descoñecidas. O mesmo pode dicirse de outras actividades tanto en terra como no mar.

Agardamos que esta gran proxección e promoción exterior que pode ter agora o traballo das mariscadoras, axude a mellorar as súas condicións laborais e ó mantemento da actividade e da sociedade que a deseñou e á cal serve, como algo vivo e dinámico que garde a súa esencia e as conserve viables como actividade económica e xeito de vida dentro das adaptacións ó ritmo dos tempos.

Doutra banda e unha vez mais, como xa acontece en relación a outros temas galegos[1], un traballo esforzado e silente como este o do fotografo da SAGA, realizado en simbiose ca comunidade de mulleres marisqueiras, vai servir para resaltar e difundir a potencia plástica da cultura galega, a cal provén da autenticidade, honestidade e elegancia ca que se realiza tanto por parte do noso compañeiro como das mariscadoras galegas. Grandes parabéns para un e outras.

Cfr.

http://ecodiario.eleconomista.es/sociedad/noticias/9045043/04/18/El-concurso-veo-evolucion-de-la-once-invita-a-la-poblacion-a-plasmar-su-foto-en-cinco-millones-de-cupones.html

http://www.programapublicidad.com/la-once-crea-concurso-fotografico-poner-foto-cinco-millones-cupones/

http://www.lavanguardia.com/vida/20180403/442159084951/ponen-en-marcha-un-concurso-para-plasmar-fotografias-en-el-cupon-de-la-once.html

 

[1] https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/?s=mucem