"O blog da SAGA"

9. A SAGA NOS MEDIOS (prensa, radio,tv)

Expedición Galega a Bruselas: Xogando á billarda diante do Parlamento Europeo.

img_20161208_100818

Por Miguel Losada. Secretario SAGA

Imaxes © Pedro G. Losada SAGA. Agás indicadas.

Estes días temos estado algo ocupados en Bruxelas. A SAGA, dentro da expedición galega até esta cidade, solar do Parlamento e da Comisión Europeas, foi recibida por responsables desas institucións que foron casa da cultura galega por tres días. Explicamos aló que as industrias da cultura non deben ser confundidas ca substancia amniótica que é en realidade a Cultura, e que nutre a estas. Dependen unha da outra, e xuntas son mais que a suma das dúas.

cartel-facebook-e-demais-tentation-galego_1488x550

Cartáz do programa de chegada no formidable local de La Tentation.

Aló tivemos a oportunidade de escoitar o como e porqué do funcionamento destas entidades, de expor opinións, ter unha conciencia mais clara da nosa realidade como cultura dotada gran capacidade de expresión artística e cultural e que conta con profesionais de gran talento. A Comisión Europea, por medio de dous representantes, escoitou as nosas preguntas e respondeunas, malia que no de xeito satisfactorio. No Parlamento puidemos usar diferentes salas de reunión como lugares de traballo. A carga simbólica destes espazos, a posta en escena ou rito se se quere, e o formato que impón o ritmo da institución foron moi importantes para centrar as cuestións e aproveitarmos o tempo e a oportunidade.

Agradecemos, tanto á euro_deputada Lidia Senra como a todo o equipo de traballo deslocado ó aló, todas as xestións e o traballo de moderación dos debates, loxística e organización que resultaron moi proveitosos para a cultura galega, na nosa opinión.

Agora debemos afrontar a tarefa de consolidación das liñas de traballo que xurdiron deste evento. Colaborarmos para a redacción dunhas conclusións; aumentarmos a taxa de contactos entre asociacións de base, artistas, responsables de contidos relacionados ca nosa cultura, editoriais e calquera persoa ou entidade interesada na prosperidade colectiva galega.

Compre expresarmos, coido, que Galiza atesoura na súa cerna cultural todo aquilo que Europa precisa considerar se pretende camiñar cara a definición de si mesma como un axente de recoñecida lexitimidade e predicamento no contexto internacional.

A cultura galega garda versións insubstituíbles dos contidos comúns a tódolos pobos de Europa. Galiza non é unha singularidade ou anécdota cultural; é unha cultura plena e homologable ás demais do continente; a nosa equipaxe cultural, acrisolada na forxa da Historia, resulta imprescindible para a mellor comprensión da realidade conxunta da familia europea. O noso é valioso non por privativo dos galegos e galegas, mais si por manter e achegar á sinfonía compartida de contidos que dan conta dunha realidade colectiva que sería moito mais pobre e inintelixible na historia sen o concurso de Galiza.

Compre, pois, facermos o que no se ten feito: deseñarmos e aplicar unha didáctica ó respecto. Unha que sexa quen de transmitir o que foi furtado do panorama comunitario e estatal, como é a realidade de que Galiza posúe a capacidade de enriquecer de xeito senlleiro o panorama da identidade dos pobos de Europa.

 

A nosa produción cultural depende, para ser nosa, de que xurda desa complexa e inveterada equipaxe cultural que mencionei antes. Axudar, dende as institucións comunitarias, a facer factible o desenvolvemento desta produción implica, pola nosa parte como sociedade, o compromiso, deber e conveniencia, de coñecer e gastar os nosos propios contidos.

Moitos son os exemplos que ilustran o feito de que Galiza é o solar dunha paisaxe cultural de estrutura tan relicta e xenuína como potente, mais posta ó día polas sucesivas xeracións de traballadores e traballadoras galegas. Nada como unha potente tradición para asentar sobre ela unha sociedade innovadora e moderna. Compre restituírmos esa conexión entre o ter sido e o querer sermos. Galiza pode ser, en Europa, o escenario idóneo, ou un deles, da posta en práctica da re_fundación das estruturas comunitarias baseada na necesaria definición dun marco identitario e cultural, xa que logo, común. A explicitación deste compromiso por parte da sociedade galega, a defensa na nosa identidade como cultura, engrandece e capitaliza culturalmente ó contexto europeo.

Foi o gran valedor desta idea, o filósofo Johann Gottfried Herder, que xa no XVIII proclamaba que cada Pobo posuía de seu un motor interno para o seu desenvolvemento. Herder acuñou a idea de cultura que manexamos hoxe en día. Para Herder, os pobos forman parte do conxunto da diversidade humana. A maneira de ser de cada pobo, a súa diversidade, engrandece ó xénero humano. Tamén ó contexto europeo. O mérito de cada Pobo deriva da súa capacidade para expresarse con voz propia nun contexto coral. Esa voz, esas singulares capacidades de expresión constituirían o que agora denominamos cultura. Herder sería hoxe un crítico da Globalización e, seguramente, un activista da diversidade cultural mundial baseada no diálogo entre Pobos. A defensa pois da identidade de Galicia no contexto europeo, reforza á de Europa xa que todo o que nos fai galegos fainos europeos na medida de que boa parte diso que é sermos Europeos xurde en Galicia:

Nodo fundamental das primeiras arquitecturas monumentais europeas; o espazo euro_atlántico de intercambios da idade do bronce; o gran urbanismo protohistórico; o primeiro estado medieval no continente; a nación que no século IV deu simultaneamente un emperador, (Magno Clemente Máximo) un papa,( Dámaso)  un reformador social a escala continental,(Prisciliano) etc; o referente ideolóxico místico baixomedieval, o camiño pan_europeo de Compostela; o desenvolvemento dunha literatura, unha lírica, unha música, a creación dunha especial relación co sector primario, simbiose entre un pobo e a terra que terman cadaquén do outro. Nai dunha lingua falada, cas súas versións, por todo o mundo. O perfeccionamento de modelos populares de explotación da Gandería, agricultura e pesca; A capacidade en definitiva de ter resistido, até hoxe, os potentes ataques a todas estas realidades e outras enumerables.

Mais todo isto non é evidente, nin nas institucións europeas, nin entre todos os axentes culturais e sociais Galegos, nin na sociedade galega no seu conxunto, e moito menos nas instancias administrativas de Galiza onde mesmo nin a lingua é un valor absoluto. Insistimos, pois na necesidade dun deseño didáctico proxectable cara as institucións comunitarias mais tamén reversible e viable como predicado interno.

https://www.facebook.com/SOS-Arte-Rupestre-Galega-877792378989242/

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2014/03/18/a-saga-e-o-museo-das-civilizacions-de-europa-e-o-mediterraneo-dende-o-26-de-marzo-ate-o-4-de-agosto-de-2014/

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2016/10/04/berberechos-da-ria-de-noia-unha-paisaxe-cultural-de-relevancia-mundial/

Galería de imaxes © Miguel Losada – SAGA. Alonso, Quintía e Losada cos compañeiros: Xurxo C. de A Citania Arqueoloxía e con M. Miranda e M. Vizoso de Mariña Patrimonio no país de Tintín. Xogando á Billarda diante do parlamento Europeo o 7 novembro de 2016 grazas á xente da Asociación Xotramu de Muimenta, Lugo e a toda a expedición galega.

O asunto na prensa e medios.

http://www.galiciaconfidencial.com/noticia/42932-delegacion-reivindica-papel-cultura-galega-europa

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/2016/12/09/sector-cultural-gallego-denuncia-bruselas-marginacion-precariedad/0003_201612H9P39992.htm

http://ageuropa.gal/unha-delegacion-de-65-persoas-da-cultura-galega-viaxa-a-bruxelas-para-facer-visible-a-situacion-do-sector/

http://baiaedicions.net/editorial/preparadas-para-reclamar-o-desenvolvemento-da-lei-do-libro/

Evento na Tentation:

https://www.facebook.com/hashtag/europacapitalgaliza?source=feed_text&story_id=983745768397422&pnref=story

Unha xuntanza histórica polas posibilidades que abre a novos xeitos de colaboración e de establecemento dunha rede de axudas mutuas e contactos que fagan mais sólido o panorama da xestión e creación de contidos en Galicia. Finalmente, rematamos cun comezo. Un punto de inflexión cara á mellora substantiva na xestión colectiva e descentralizada dos contidos galegos. Un incremento nos intercambios e colaboracións orientado a crear mais valor engadido na produción cultural galega actual e, como consecuencia disto, reducirmos as feblezas que lastran a vivencia, produción e consumo da cultura galega en todas as súas manifestacións tanto fora como dentro do país. Nos encetamos, pois, este regreso á Terra con esta proposta para seguirmos o diálogo e dar quenda de intervencións neste sentido. Fale quen teña que dicir.


San Xonás patrón putativo do entroido. Actividades da SAGA no Entroido 2016

12615760_10201154589502717_5798723300280757800_o

 

Miguel Losada SAGA

Como cada ano, dende que existe a SAGA, as actividades anuais desta entidade relacionadas co Entroido son varias e diversas. A xeito, apenas, de breve memoria ó respecto podemos indicar agora as tres edicicións das Xornadas do Entroido da SAGA, das que imos publicando as correspondentes atas,  e que vimos celebrando en Pontevedra. As deste ano van ser as IV que organizamos e delas daremos conta cumprida.

Temos tamén no noso haber varias intervencións con carácter divulgativo como as realizadas na Universidade Nova de Lisboa, na Facultade de Letras do País Vasco, a participación nun especial do coñecido programa da TVG “Alalá”, numerosas intervencións en programas de varias emisoras do panorama da radiodifusión galega, a colaboración e participación directa no Festival da Máscara Ibérica que se ben celebrando en Lisboa dende hai dez anos, a implicación co xurdimento e divulgación da Mascarada Ibérica de Viana do Bolo e Vilariño de Conso, a colaboración decisiva con institucións e entidades de ámbito europeo como o Museo das civilizacións de Europa e do Mediterráneo (MuCEM ) con sé en Marsella – Francia – ou co Museo da Máscara de Binche en Bélxica; ou as moitas charlas e presentacións que co gallo do Entroido tivemos a honra de compartir con xentes de toda Galicia.

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2015/03/04/as-iii-xornadas-do-entroido-da-saga-en-imaxes/

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2013/05/06/imaxes-da-conferencia-na-universidade-nova-de-lisboa-e-da-presentacion-no-centro-galego-de-lisboa/

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/?s=MuCEM

 

Non podemos esquecer o traballo de documentación gráfica e fotográfica dos compañeiros da SAGA, grandes artistas en cadansúa disciplina, como son Paco Sutil, no seu labor a prol de proxectos de recuperación do Entroido de Marcón en Pontevedra,  ou Pedro G. Losada no seu impresionante traballo fotográfico, internacionalmente recoñecido, que está a crear un valiosísimo arquivo dun dos nosos mais senlleiros acenos culturais como é o Entroido. Cada ano imos recollendo audios e videos como os que divulgaremos a seguír do entroido 2016. Fiquen atentos, se lles parece.

12615405_1004705612940516_3966234529866373972_o

Falando, xunto co compañeiro investigador Rdgz. Cruz, da Figura do Cigarrón na Biblioteca Pública Municipal de Verín o 26 de Xaneiro de 2016

12622570_1004705726273838_2658496796523996923_o

Os veciños dando sentido á súa biblioteca. Que conste o noso agradecemento

Así as cousas, o feito de que nestes días teñamos participado en actividades como a organizada pola Biblioteca Pública de Verín, ou nas que participaremos nestes días vindeiros, non deixa de ser, tamén, un sinal de identidade para a SAGA.

https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2016/01/28/a-saga-nas-i-xornadas-do-entroido-da-asoc-etnogafica-a-merdeira/

Non por nada algúns de nos xa estabamos facendo divulgación neste sentido hai mais de quince anos, cando a SAGA malia non existir, abroiaba xa no noso maxín. As máscaras de Pan, feitas con fariña auga e papel, recuperadas da memoria como proposta de conexión entre a infancia antiga e a vellez nova a prol da identidade local, foron xa en febreiro de 2001, protagonistas dun obradoiro que anunciabamos con estas palabras que inda hoxe podemos subscribir:

“ Obradoiro de Máscaras do Antroido:

Centro Comarcal Terras de Trives 3, 4 – 10 e 11 de febreiro de 2001

Confeccionar mascaras do antroido aprendendo a facelas cas mans, empregando un método frugal de auga, fariña, papel e pouco mais, significa conectármonos directametne ca mesma realidade interior que permite creacións como a literatura ou a pintura. É dicir, ese nivel de conciencia que denominamos sensibilidade. O feitureiro de máscaras traballa pois consigo mesmo como materia prima fundamental, forxando no lume da imaxinación os elementos que lle permitan, ó cabo, mudar nun ser diferente e transitorio. O proceso de construción é deste xeito un acto íntimo, persoal e intransferible xa que sería unha mágoa que outros nos substituíran imaxinando por nos, sentindo por nos…Que cada quen compoña a súa personaxe e que o guión sexa, como moito, só un resultado.

Miguel Losada. A Pobra de Trives Antroido de 2001”

Unha exposición fotográfica de imaxes capturadas por Pedro, o fotógrafo da SAGA, no Entroido do ano anterior  completaban un programa que daquela pechamos o 14 de marzo seguinte. Case podería ser calquera programa da SAGA hoxe en día.

Coidamos que actualmente, aquela mensaxe inda é pertinente, e por iso permitímonos lembrala, reciclala, como a nosa proposta para o Entroido de 2016. Suxerimos vivir cada un cadanseu Entroido, en cadansúa localidade de referencia, neste sentido visitar outros entroidos é algo recomendable, mais compre facelo mediante o expediente de implicarse neles, seren cómplices en todo intre, no canto de consumir entroidos coma se foran produtos. É apenas unha recomendación, a nosa para este ano en curso e vindeiros. O Entroido está integrado por intres horizontais, colectivos e descentralizados antes que por horarios verticais e organizados. Somentes se ve o Entroido cando se está dentro del por iso o seu patrón é – ben puidera selo – san Xonás.

Nos vindeiros días, os da SAGA sairemos de Entroido, pois, e tamén falaremos del en varios sitios, como xa fixemos este pasado 30 de Xaneiro nas I Xornadas do entroido da Asociación Etnográfica a Merdeira; en Radio Arzúa; no programa Zig-Zag diario da TVG, ou o faremos inda no programa A Tarde da RTVG na tarde do martes de entroido ou o vindeiro día 16 de Febreiro no IES de Allariz.

 


Quentando motores…e bombos. Viva o Fulión e viva o Entroido!

invitmail

Xa saben, todos temos unha cita ca cultura galega. Se o ano pasado foi a cidade de Marsella mediante o MuCEM, desta volta levamos a nosa potencia cultural a Binche, grazas ó seu extraordinario Museo da Máscara e tamén á Mons, Cidade Europea da Cultura 2015. O noso compañeiro e fotógrafo da SAGA, Pedro G. Losada ten proporcionado de novo as súas imaxes, que importantes institucións culturais e administrativas destes paises, entre outros, consideran representativas da cultura de todos os europeos.

Nun día como hoxe tomar partido pola cultura, seguir adiante e gastar cultura galega, empezando por nos mesmos, como exemplo de tolerancia e respeto faise tan importante como poucas veces o ten sido.

invitmail

invitmail2

carte de voeux - copia_page1_image1


AS PEDRAFITAS NO FARO DE VIGO: ENTREVISTA AO COLABORADOR ALBERTE ALONSO

Entrevista realizada ao colaborador da SAGA Alberte Alonso co gallo da publicación do libro “O uso das pedrafitas no neolítico galego”, primeiro número da colección de monografías da Sociedade Antropolóxica Galega.

entrevista alberte

RESUMEN FOTOGRÁFICO DA PRESENTACIÓN DE “O uso das pedrafitas no neolítico galego”

ap alberte 03

ap alberte 07

ap alberte 09

ap alberte 11 - copia

Fotografías de João Bieites


AS “II XORNADAS SOBRE O ENTROIDO DE GALIZA” NA PRENSA

Entrevistas e reseñas de prensa publicadas co gallo da celebración das “II Xornadas sobre o Entroido de Galiza”, organizadas pola Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA) esta pasada semana. Ademais das Xornadas, falamos do traballo de recuperación que estamos levando a cabo dende a SAGA.

entrevista entroidoDiario de Pontevedra

faro de vigoFaro de Vigo

la vozLa Voz de Galicia

ponetvedra vivaPontevedra Viva

diario pontevedraDiario de Pontevedra

faro de vigo 21 febrFaro de Vigo

galicia confidencialGalicia Confidencial

la voz 2La Voz de Galicia


Imaxe

A SAGA aporta parte dos seus fondos documentais para unha exposición do MuCEM. O Museo das civilizacións de Europa

O Mundo do revés é o título da nova exposición que terá como escenario as instalacións do MuCEM, en Marseille, Francia. Esta institución abriu as súas portas en xullo do ano 2013 co gallo de servir como a casa escaparate das manifestacións culturais da Cultura e as  Civilizacións de Europa.

Os integrantes da SAGA levamos moitos anos investigando e documentando os entroidos de Galicia como unha parte insustituible e esencial para entender o contexto europeo das festas da invernía do noso continente. O traballo dos colaboradores e investigadores da SAGA a prol da Cultura de Galicia  foi recoñecido e considerado valioso polos responsables de contidos do museo que o consideraron interesante para axudar a coñecer, dun xeito mais exahustivo, a realidade cultural e tradicional dos pobos europeos. Esto, evidentemente, é un merito da nosa cultura e da súa excepcional calidade e fondura de contidos que nun tempo mesmo estiveron no centro mesmo das dinámicas expresivas e creadoras das terras que marxean as costas occidentais da vella Europa.

Neste enlace poden descargar mais información ó respecto Présentationcom2013

Así, dende hai mais dun ano, temos estado traballando xunto ca conservadora xefa do MuCEM, Marie_Pascal Mallé, e outros traballadores do MuCEM, como a Srª. Anne André,  co albo de que as festas da invernía galega estiveran presentes en pe de igualdade cas do resto dos paises da UE.

Pois ben, grazas ó bo facer do fotógrafo da SAGA Pedro G. Losada a cultura de Galicia, por medio dunha das súas iconas mais salientables, ondea a todo trapo na fachada do Museo das Civilizacións de Europa. Para a SAGA resulta apropiado falar de Cultura e Civilización galegas, neso andamos.

Visiten pois se poden e lles apetece a fermosa cidade da Galia Narbonense cuxa bandeira será neste ano, un chisco mais branca e azul.


Enlace

ENTREVISTA Ó COMPAÑEIRO RAFAEL QUINTÍA NA RADIO GALEGA CON MOTIVO DA PUBLICACIÓN DO LIBRO “ALICORNIO”

LIGAZÓN:

Entrevista a Rafaél Quintía Pereira na Radio Galega

Rafa Quintía percorre neste audio os mundos do alicornio en Galicia. Das escuridades das orixes do mito até as diversidades do ritual de sanación.


REMATAMOS A FILMACIÓN DO DOCUMENTAL “A MEDA DO CENTEO”

Esta mes de agosto rematáronse os traballos de gravación do audiovisual “A MEDA DO CENTEO”,  terceira entrega da triloxía: CONSTRUCIÓNS VEXETAIS EFÉMERAS DO VAL DO RÍO TOMEZA (GAFOS). Unha serie de tres documentais promovida pola asociación medioambiental Vaipolorío de Pontevedra e cuxa realización, gravación e edición correu a cargo de João Bieites da Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA).

meda 1

Faro de Vigo, 21 de agosto de 2013

 

meda 2
Diario de Pontevedra, 22 de agosto de 2013


O PROXECTO DO ALTO TÁMEGA EN “GALICIA CONFIDENCIAL”

GC __ A arqueoloxía social aterra no Alto Támega_Página_1
GC __ A arqueoloxía social aterra no Alto Támega_Página_2


Presentación Anuario fol de Veleno nº 3 no programa O Sombreiro de Merlín de Radio Obradoiro.

Miguel Losada. Secretario SAGA

Este vindeiro Sábado de 12  a 13 h, no Sombreiro de Merlín de Radio Obradoiro,  falaremos dos contidos do novo número do Anuario Fol de Veleno, publicación en papel da SAGA, e conversaremos cos demais convidados do emblemático programa dirixido por Alicia López.

O Sombreiro de Merlín é un programa literario e cultural no que se propicia o encontro das artes, as ciencias e as humanidades. É dicir, constitúe un biotopo óptimo para as actividades da SAGA.

Ademais, neste programa a música perfecciona o rito propiciatorio no que, ó redor dunha mesa redonda como aquela outra de Camelot e baixo a advocación de San Merlín, esconxuraremos as tebras que tentan toldar a cultura galega.

http://www.radioobradoiro.com/programas/?pag1=2&int1=63

A literatura artúrica foi primeiro tradición oral. As tríades da Illa da Bretaña, propias do pais de Gales, recolleron tradicións e contos que foron despois empregadas polos bardos e rapsodas da idade antiga e alto medieval naquelas terras. Así fixéronse barco para trasladar no tempo, como cápsulas inasequibles á erosión dos séculos, os materiais históricos e ideolóxicos dun tempo fuxido.

A Historia dos Britóns de Nennius de Bangor, aló polo 800 da nosa era recolle xa a figura dun dux belorum  chamado Artur. Os Annais de Gales e despois a magna obra de Geoffrey de Monmouth, Historia dos reis da Britania, de 1136, elaboran con semellantes vimbios os caracteres que hoxe son xa patrimonio mundial. Aparecen así,  Merlín e a espada Caliburn.

A litteratura artúrica devén un fenómeno colectivo, outro mais, dos pobos de Europa.   Nesta etapa destaca a labor de Cretien de Troyes  que bebendo das fontes célticas e da denominada “Materia da Bretaña”, ou sexa, as lendas e tradicións bretonas, escribe varias novelas entre as que resultará decisiva a titulada O Cabaleiro da Carreta  ( Charrette en francés ), de 1176-1181.

O derradeiro gran valedor do antigo mundo ideolóxico europeo foi  Sir Thomás Mallory, que nos derradeiros anos do século XV ca súa Mort d´Artur´( En francés medio no orixinal)  impediu o colapso do edificio da literatura artúrica.

Así as cousas Galicia ten moito que dicir neste eido. É coñecida, cando menos polos lectores de Fol de Veleno, a presenza na nosa Terra dunha verdadeira e material  Caliburn ou Excalibur e non só unha. Mais tamén nas tradicións relacionadas ca Lagoa de Antela atopamos esta “Materia da Bretaña” . Así, e segundo obra na documentación relacionada ca fundación, aló polo 1520, do mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras, na Alta Limia, Ourense, era xa daquela unha vella e inmemorial cousa sabida, tradición oral xa que logo,  o feito de que, encantados baixo a fasquía de cínifes, fican naquelas  augas os exércitos de Artur agardando o retorno do Rei.

Imaxe

Lagoa de Antela ou Lago do Beón

Feito non menos significativo é a presenza  na cultura popular do Carbunco, extraordinario animal acuático que  mora nas súas augas galegas tal e como o fai o Carbuncle irlandés nas do  Condado de Kerry, no sur leste do país. Non é por nada que moitas fincas das costas do norte galego marxean segundo as súas escrituras, “ca illa de Irlanda”.

Así pois, en Galicia, falar dende O Sombreiro de Merlín,  é unha cousa que cando menos os da SAGA, consideramos propia e natural.

Grazas pois  Mag@, a ti é mailo teu chapeu.