"O blog da SAGA"

Uncategorized

A SAGA na Euskal Herría Kultur Festa 2017 en Barakaldo.

Miguel Losada. Secretario SAGA

Este vindeiro día 29 de Setembro na SAGA teremos a honra de participar na Heuskal Herria Galiza Kultur Festa en Arteagabeitia-Zuazo, en Barakaldo. Ese día, ás 19h, xunto con Aitor Gorostiza, do grupo de danzas da Ibarra-kaldu elkartea e grande coñecedor da cultura tradicional. Compre expresar o noso agradecemento tanto á Asociación de Veciños de Arteagabeitia-Zuazo, ó Concello da cidade de Barakaldo, ó Centro Galego de Biscaia e ó resto de colaboradores. Tamén á Biblioteca Pública Municipal de Verín, valedores da cultura galega, pola proposta e as xestións realizadas neste sentido xa que, coma sempre, contan connosco coma colaboradores.

Desta volta e despois de facelo varias veces na BPMV e noutros foros, compre falarmos de “Entroidos en Euskal Herria e Galizia”, cousa que faremos, pois, no Centro Galego de Bizkaia diante da nosa xente de por aló e quen decida achegarse pola Asociación de Veciños de Arteagabeitia-Zuazo.

EHgaliza2017triptikobaja_002

 

EHgaliza2017triptikobaja_001

Galicia é un vello país abarloado a babor de Eurasia. Aparenta terra firme, mais pode que en realidade sexa unha gran dorna fondeada na beira do vello continente. Un navío, como aquel imaxinado por Saramago, xestionado por unha cultura propia respecto da cal, e como en calquera caso de insularidade, resultan moito mais complexas as dinámicas Dentro-dentro que aquelas derivadas dos circuítos Dentro-fora.

O denominado Antigo Réxime (finais do século XV a mediados do XIX) púxolle sitio e, non podendo asimilala, ficou illada, desbotada dende “a Terra-de-fora” e mais aló, de xeito que o que foi o primeiro reino de Europa aló no século V, a próspera e vizosa cultura medieval, nai de dous estados, ficou fermosa no alto mar, atendendo o seu amigo.

A insularidade galega é algo referendado tanto pola historiografía como por outras disciplinas, entre elas as ciencias sociais, que sempre lle deron á Galiza un tratamento selectivo que tivo o efecto de agachar o rol da cultura galega dentro do contexto peninsular e europeo. Neste contexto, moitas veces definido como arcaizante, non só o Entroido senón moitos outros acenos da cultura galega permaneceron, e inda fican, fieis a si mesmos grazas a teren as súas raigañas fundidas na cerna da estrutura da sociedade tradicional. Sobre a idea da xestión dos espazos comunais – os físicos e os simbólicos – desenvolveuse todo o ciclo ritual galego até finais dos anos 60 do pasado século. Dende aquela, a nave galega vai cinguindo ó vento dos tempos cara un rumbo incerto. Eis o Entroido, do que agora falaremos, en tanto que epítome dunha cultura digna dunha boa empopada.

O Travador Emilio Arias e a escritora Toti Martinez de Lezea na BPMV, o pasado 9 de xuño de 2017.

Efectivamente, aló fomos e temos que dicir que moitas grazas pola proposta de falarmos de Entroido Galego no Centro Galego de Barakaldo . Abofé que foi unha emocionante oportunidade de compartirmos inquedanzas a prol da nosa Cultura nun senlleiro solar galego no mundo. Un Centro cunha historia e traxectoria impresionante, tal e como poidemos coñecer de primeira man, o mais antigo do continente e o segundo do mundo tra-lo de Montevideo. Contades co máximo respecto por parte da nosa entidade, a Sociedade Antropolóxica Galega, SAGA.
Moi satisfeito tamén por podermos compartir mesa e conversa con xente de tanta valía e coñecemento como Aitor Gorostiza. E moi agradecidos tamén á Biblioteca Pública Municipal de Verín polas xestións, pola proposta e polo apoio recibido para esta actividade de encontro Vasco Galaico, no Heuskal Herria Galiza Kultur Festa 2017. Eskerrik asko eta elkar ikusi arte!
Moi agradecido e até sempre. Avante toda, para a Cultura Galega!

Advertisements

I XORNADAS DE ANTROPOLOXÍA

Intermediarios do Alén: defuntos, encantos, curandeiros e chamáns”

2, 3, 4, 5 e 6 de novembro de 2016

Entrada Libre até completar aforo.

ORGANIZA:

Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA)

COLABORAN:

Concello de Pontevedra. Concellería de Cultura

cartaz-antropologia-i

PROGRAMA

rcores 2: Xornada de cinema etnográfico

-19:00h Apertura das xornadas e presentación do programa

-19:15h Proxección do documental “Em companhía da morte

-20:00h Coloquio co codirector do documental:Eduardo Maragoto e João Aveleno

Xoves 3: Xornada de cinema etnográfico

-19:00h Proxección do documental “Terra das Marabillas

-20:00h Coloquio co codirector do documental: Rafael Quintía

Venres 4:

-18:30h Apertura das do ciclo de conferencias

-18:45h Conferencia de Félix Castro: “Mouros, animas, demos e encantos nos grimorios e Ciprianillos”

-19:30h Conferencia de Buenaventura Aparicio Casado: “Petróglifos, canteiros e buscadores de tesouros”

-20:15h Mesa redonda

Sábado5:

Sesión de mañá:

-10:15h Benvida aos participantes

-10:30h Presentación do proxecto audiovisual “Palabras Secretas”, coa diretora Ana Lois.

-11:15h Conferencia de Carlos Victor Rodríguez: “Chamáns, cantores e rezadores entre os Tarahumara”

-12:00h Pausa café

-12.30h Conferencia de Marcial Gondar: “Romeiros do alén”

-13.30h Mesa redonda

Sesión de tarde:

-17:00h Conferencia de José Luis Cardero López: “Transformación e desdobramento”

-18:00h Proxección das curtas documentais da antropóloga Carmen Arnau Muro:

Los Chorses, un pueblo de la taiga de Siberia

Chamanismo siberiano: Ritual de despedida del invierno

-18:30h Conferencia de Carmen Arnau Muro: “Chamanismo siberiano”

-19:15h Mesa redonda e coloquio final

-20:00h Clausura das xornadas

Domingo 6:

10.00h. Visita guiada ao parque arqueolóxico de Tourón

Guiará a visita o antropólogo Buenaventura Aparicio Casado


ANUNCIARSE NO ANUARIO FOL DE VELENO

fol-de-veleno

Estamos pechando a publicación do “Fol de Veleno. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza” ano 2017.  Como sabedes todas as publicacións da SAGA son autofinanciadas pola propia organización. A inserción limitada de publicidade no anuario Fol de Veleno axúdanos a manter esta publicación que coidamos importante parta a divulgación dos temas antropolóxicos e históricos en Galicia. Se cres que merece a pena a existencia de publicacións deste tipo e queres colaborar con nós anunciándote no noso anuario, por favor, ponte en contacto a través do email infosaga@antropoloxiagalega.org e informarémosche das condicións.


Berberechos da Ria de Muros e Noia. Unha paisaxe cultural de relevancia mundial.

No seu día, a SAGa colaborou activamente para acadar a declaración de  Paisaxe Cultural Patrimonio da Humanidade para a Ría de Muros e Noia. Nomeadamente, unha das xoias sobranceiras deste magno espazo de interese cultural é a actividade marisqueira realizada polas mulleres, eminentemente, desta ría. Un vídeo realizado polo fotógrafo da SAGA ó respecto, acadou unha gran relevancia nas redes e agora está dispoñible como un documento e homexe a estas mulleres traballadoras e esforzadas que manteñen viva a tradición ó tempo que contribúen á creación de riqueza mediante unha actividade tan ancestral como  é a procura do sustento no mar. Todo un orgullo para a cultura galega.

Imaxes relacionadas

https://www.facebook.com/pedro.g.losada/media_set?set=a.10200845572217478.1073741910.1709266045&type=3

Malia todo, non foi posible acadar os apoios necesarios para evidenciar unha vontade colectiva de acadar este obxectivo. Eis, agora, no blog da SAGA, en cualidade de promotores da proposta e para que así conste, o vídeo e a nosa posición ó respecto xunto co resumo da proposta presentada.

En 1972 a Conferencia Xeral da UNESCO aproba a “Convención sobre la protección del patrimonio mundial cultural y natural”.

O Organismo que inscribe os bens que integran este partimonio mundial é o Comité do Patrimonio Mundial. España é un do membros deste organismo, que é quen dita as instrucións para inscribir cada ben de interese.

Hai varios organismos independentes que asesoran no expediente de cada inscrición:

  • Consello Internacional de Monumentos e Sitios (ICOMOS)
  • A Unión Internacional para a Conservación da Naturaleza (IUCN)
  • Centro Internacional para o Estudo da Preservación e Restauración dos Bens Culturais (ICCROM).

11999646_10200845577337606_3024946186412282725_o

Para ser declarado Patrimonio da Humanidade os bens culturais deben cumprir algunha destas características:

  • Representar unha obra mestra do xenio creativo humano.
  • Ser a manifestación dun intercambio considerable de valores humanos durante un determinado período ou nun área cultural específica,(…) a planificación urbana ou o deseño paisaxístico.
  • Ser e aportar unha testemuña única ou excepcional, dunha tradición cultural(…).
  • Ser un exemplo sobresainte (…) ou de paisaxe que ilustre unha etapa significativa da historia da humanidade.
  • Constituir un exemplo sobresainte de hábitat ou establecemento humano tradicional, representativo de una cultura o de culturas agora vulnerables polo impacto dun cambio irreversible.
  • Estar directa e perceptiblemente asociado con acontecementos ou tradicións vivas, ideas ou crenzas de importancia, ou con obras artísticas ou literarias de significado universal excepcional.

En calquera caso, serán tamén moi importantes os criterios de autenticidade e de estado de conservación do ben relevante dende o punto de vista patrimonial.

11754724_10200847156017072_2337816623534192626_o

Cada Estado, establece unha lista indicativa e de revisión periódica, de bens que poden, eventualmente, ser inscritos. Este inventario de bens, expresa o recoñecemento internacional dos valores universais. Entrégase oficialmente no Centro do Patrimonio Mundial da UNESCO.

En España, o órgano responsable delo é o “Consejo del Patrimonio Histórico” como máximo ente consultivo na materia, e no que están representadas todas as Comunidades Autónomas. Este Consello eleva ó Goberno a lista indicativa, xustificada e contextualizada, de bens aspirantes.

10630570_10200848228603886_1823690890049567254_o

É competencia estatal a determinación da orde de prioridade e a oportunidade das inscricións. Para elo seguirá as recomendacións que figuran nas “Orientaciones operacionales para la aplicación de la Convención del patrimonio mundial “. Os expedientes deben enviarse ó Centro do Patrimonio Mundial antes do 1º de febreiro para ser sometido ó dictamén do Comité del patrimonio mundial da sesión do seguinte ano, no mes de xuño.

12002356_10200845574257529_5843919569584334528_o

Existen uns Órganos Consultivos que interveñen gracias co seu grupo de expertos para avaliar in situ cada proposición. Emitirán uns informes que serán estudados polo Comité del Patrimonio Mundial, primeiro na súa reunión de Xuño, e despois na sesión do mes de decembro, cando se completará e definirá cada posible inscrición, decidindo así a inclusión ou non no inventario.

Os criterios que entran en xogo con carácter xeral e son os de excepcionalidade, autenticidade e relevancia universal, como vimos. Ademais, primarán os valores de significado histórico, antropolóxico e etnolóxico. Serán especialmente importantes polo seu carácter previo perante outras consideracións, a autenticidade e a existencia acreditada dos sistemas de protección e xestión suficientes que garantan a conservación do ben.

12006429_10200845573697515_2495683701674142276_o

Os sitios ou paisaxes culturais, deberán ter entidade suficiente para representar a totalidade da paisaxe cultural que ilustran. Será ademais, posible propoñer zonas asociadas a grandes liñas ou redes de transporte y comunicación.

O Comité intenta, en xeral, acadar un equilibrio entre os bens culturais e naturais, ademais dunha axeitada distribución xeográfica de todos eles.

12032654_10200847155857068_532531364604699215_o

En calquera caso, o obxecto de cada expediente que dea lugar á cada declaración de inscrición, será evidenciar o feito de que a inscrición fará posible que o elemento considerado chegue a cumprir cando menos unha das seguintes funcións:

  • Testemuñar (…) acerca dalgunha tradición cultural de relevancia humana global ou xa desaparecida. (…)Ou da influencia moi marcada e singular dentro dun área cultural concreta, con extensións sobre acenos arquitectónicos, urbanísticos, paisaxísticos os cales resultan positivamente condicionados.
  • Ou constitúe un exemplo sobresainte do establecemento humano ou da ocupación do territorio, sendo isto representativo da prevalencia das culturas tradicionais, sobre todo cando son vulnerables fronte a mudanzas irreversibles.
  • Ou ofrece un exemplo sobranceiro (…) dunha paisaxe que ilustre un período significativo da historia humana.
  • Ou representa una obra mestra do xenio creador das comunidades humanas.
  • Ou aparece directa ou materialmente asociado con acontecementos ou tradicións vivas, ideas, crenzas ou obras artísticas e literarias que teñan unha significación excepcional.

12034462_10200851552086971_607066853804221188_o

Das paisaxes culturais

En 1992 a Convención do Patrimonio da Humanidade transformouse no primeiro instrumento legal internacional para o recoñecemento e a protección dos paisaxes culturais

Estes representan as “obras combinadas da naturaleza e do ser humano” designadas no Artigo 1º da Convención.

Son ilustrativas da evolución da sociedade e dos asentamentos humanos no tempo, baixo a influencia das restricións físicas e/ou as oportunidades que brindaba o seu entorno natural e as sucesivas forzas sociais, económicas e culturais, tanto internas como externas.

Reflicten técnicas específicas do uso sostible da Terra, tendo en conta as características  e os límites do entorno natural no que fican establecidas, ademais dunha relación espiritual específica ca natureza.

Neste sentido, son formas tradicionais do uso  útil para o mantemento da diversidade biolóxica.

A paisaxe organicamente evolutiva, é o resultado dun imperativo inicial social, económico, administrativo, e/ou relixioso que desenvolveu a súa forma actual en asociación con, e en resposta a, o seu entorno natural. Estas paisaxes testemuñan ese proceso de evolución na súa forma e nas características dos seus compoñentes.

Unha paisaxe viva é aquela que mantén un papel social activo na sociedade contemporánea, asociado co modo de vida tradicional, e no que o proceso de evolución está inda en progreso. Ó mesmo tempo amosa evidencias materiais significativas da súa evolución no tempo.

12038923_10200848227523859_2818535647575342133_o

Das condicións de viabilidade e sucinto DAFO ó respecto.

A actividade marisqueira na Ría de Noia posúe, pois, calidades antropolóxicas, históricas, etnográficas e vitais mais que acreditadas que fan dela unha acreedora obxectiva a seren declarada patrimonio mundial do xénero humano. Destacan entre eles:

  • A súa autenticidade en tanto que fenómeno vivo e ancestral que comunica directamente a realidade económica actual cos estadíos mais inveterados do proceso de sucesión cultural do noso xénero. Neste sentido dase a singularidade de que esta actividade constitúe unha paisaxe de estrutura relicta mais posta ó día polas xeracións sucesivas de mariscadoras da Ria de Noia, neste caso.
  • O feito de representar un insuperable exemplo da importancia e transcendencia da visibilización exitosa da actividade económica e cultural da muller, e un modelo de desenvolvemento exportable como modelo de organización a escala local. O factor antropolóxico de “xénero”, en definitiva actuaría a prol deste proxecto.
  • O carácter tradicional da actividade, desaparecida en xeral no resto do mundo e claramente ameazada a escala global e orientada dende os seus inicios con criterios sustentables.
  • A forte personalidade do fenómeno mesmo dentro da súa área cultural inmediata, Galicia.
  • A natureza endóxena, da comunidade local, do deseño, xestión e adaptación ós tempos da actividade, manifestada na xeometría cultural marcadamente horizontal da mesma.
  • A capacidade de influencia da actividade sobre outros acenos culturais dentro do marco da interface maritimo-terrestre de referencia, os cales fican positivamente condicionados (adaptados) dentro dunha órbita arredor da explotación do recurso marisqueiro.

12038722_10200848228403881_5901745585460478559_o

Son déficits que cumpriría subsanar:

  • Acreditar de xeito convincente, a existencia dos sistemas de protección e xestión suficientes que garantan a conservación do ben.

 

Referencias adicionais

http://whc.unesco.org/en/culturallandscape

http://ip51.icomos.org/landscapes/index2esp.htm#

 

12038730_10200845574457534_6793852737696995500_o

12032883_10200858128251371_1111188466029098190_o


Imaxe

ESTREA DO DOCUMENTAL “MUÍÑOS. A MEMORIA DA AUGA”.

estrea moinhos


Ciclo sobre Crenzas Antigas e Mitoloxía organizado pola Biblioteca Pública Municipal de Verín.

Hoxe, 04 de maio de 2016, dará comezo o Ciclo sobre Crenzas Antigas e Mitoloxía organizado pola Biblioteca Pública Municipal de Verín.

 13100928_1062094833868260_54143229987068245_n

A cita de hoxe será co prestixioso investigador Felix Castro, corresponsable do gran traballo reflectido, por exemplo, a traverso do Arquivo Castro Vicente.

No salón de Actos do Concello ás 19:30 h

 

Sobre o equipo de traballo integrado por Cástor e Félix Castro Vicente

(Ourense, 1970) licenciados en Dereito pola Universidade de Salamanca, avogados, músicos e investigadores en música tradicional e etnografía galega. Félix Castro é ademais licenciado en Antropoloxía pola UNED.

Fundadores do grupo de folk asturiano Felpeyu e membros da AOFT Gomes Mouro de Ourense, Música Rabeosa e Sólidos Galicianos. Investigan o toque pechado na gaita, xeito antigo de tocar, e a recuperación da memoria dos gaiteiros e músicos ourensáns, principalmente Faustino Santalices. Tamén estudan o acordeón diatónico e a frauta de chaves na tradición galega. Teñen colaborado nunha vintena de discos e recopilatorios nacionais e internacionais.

No tocante a publicacións, son destacables O Catálogo de música tradicional da Limia, olibro-cd “Sons da Limia”, a exposición e cátalogo “Faustino Santalices. Tradición musical galega” e o congreso e actividades no seu homenaxe do ano 2011, do que se publicaron o libro de Actas (Difusora 2012). Colaboradores do proxecto Ronsel de recuperación do patrimonio inmaterial galego e do programa europeo “Oralities” de tradición oral, asesores musicais do programa Alalá da TVG.  Contan cunha boa colección de discos de xisto e antigos e pregos de cordel.

Noutros temas, a súa investigación está centrada actualmente na figura de Manuel Blanco Romasanta, o Home lobo de Esgos, lévaos a descubrir en 2011 un retrato del e a nova do seu falecemento no presidio de Ceuta en 1863, destino final descoñecido ata ese momento. Están especializados no Libro de San Cipriano e bibliografía ocultista do s.XIX e XX, do que Félix ten realizado diversos artigos e exposicións como “Libros do Demo” no museo da Deputación de Pontevedra, os libros do demo e o desencanto de tesouros en revistas de etnografía e bibliofilia galegas e españolas (revista Lethes, revista Hibris etc). Mesmo é reclamado de todo o orbe para desencantar tesouros e asesoramento máxico. Neste eido os plaxios superan con creces a súa produción.

Tamén son colaboradores da SAGA, especialmente do Anuario Fol de Veleno, e hoxe teremos o pracer de facer a presentación do seu impresionante traballo. 

Arquivo Castro Vicente

https://arquivocastrovicente.wordpress.com/que-e-o-arquivo-castro-vicente/

Ciclo Crenzas Antigas e Mitoloxía

https://www.facebook.com/Biblioteca-P%C3%BAblica-Municipal-de-Ver%C3%ADn-104133986331021/


Video da Malla na Aira de Punxeiro 2015


Carro de doce bías na Romaría da Malla.

Podemos dicir que, na SAGA, preferimos estar onde está a acción. Iso quere dicir que consideramos que a fondura, forza e complexidade da Cultura Galega falan por si mesmas para quen saiba ou queira escoitar. Xa que logo, gastar, consumir ou actualizar permanentemente os seus mecanismos e procesos que a caracterizan como produto dunha sociedade tradicional, fan que esta siga inscrita no ciclo do tempo. Esa é unha tarefa que require o concurso colectivo de todas as persoas interesadas, incluída pois, a SAGA.

Por iso estivemos nesta pasada fin de semana vivindo dentro do pobo de Punxeiro, nas alturas das serras orientais ourensás. Aló desenvolveuse unha iniciativa singular, xa que a Romeria da Malla 2015 non pretendía “representar” a malla tradicional do pan e o seu programa de contidos asociados, senón que foi verdadeiramente unha seitura desenvolvida polas persoas que hai corenta anos inda a facían pero aberta á participación de calquera persoa interesada. Cunha preciosa parella de bois de raza Vianesa aportados polo gran Mario Nogueira carretouse nun carro do pais unha carrada de doce bías que foi parar á aira para que a mallasemos a man e tirar dela o pan que encheu os sacos. Xogos tradicionais, os mesmos que acompañan a unha actividade tan importante como a seitura, e unha comida popular co seu baile baixo os varias veces centenarios castiñeiros de Punxeiro, foron todo o que se precisou para que a xornada fose como unha medicina para a nosa cultura. A posibilidade de transmitir ós mais novos, directamente dende o saber dos mais respectados da comunidade, o orgullo de sermos galegos no ten prezo xa que contribúe a garantir a continuidade da identidade galega. Polo tanto, na SAGA debemos agradecer, ás xentes de Punxeiro semellante iniciativa así como a hospitalidade que nos fixeron sentir. Tamén a todos os que axudaron para que fose posible, especialmente ós de Quintela do Pando e amigos, que deron a cheda especialmente, coma sempre, demostrando o que valen os mozos e mozas de Galicia.

A seguir, apenas unhas imaxes e un pequeno video como pálido reflexo do gran ambiente que se viviu esta fin de semana en Punxeiro. Para ver mellores imaxes recomendamos a visita do perfil da SAGA nas redes sociais.

https://www.facebook.com/pages/Sociedade-Antropol%C3%B3xica-Galega/282578825125026?ref=hl

e, en breve, no do fotógrafo da SAGA Pedro G. Losada

https://www.facebook.com/pedro.g.losada?fref=ts

Comeza a sega na seara.

Comeza a sega na seara.

Xurden os mollos

Xurden os mollos

A SAGA observa e aprende para documentar.

A SAGA observa e aprende para documentar.

A decisiva tarefa do atado.

A decisiva tarefa do atado.

Rematando o a ata.

Rematando o a ata.

Mario Nogueira e os seus magníficos bois

Mario Nogueira e os seus magníficos bois

Bois da prestixiosa raza Vianesa

Bois da prestixiosa raza Vianesa

Carro cargado. Doce bías ben asentadas.

Carro cargado. Doce bías ben asentadas.

Carro na aira.

Carro na aira.

Xogo da ra.

Xogo da ra.

A Rá á espera..

A Rá á espera..

Lendas da sega.

Lendas da sega.

Sega ca fouce.

Sega ca fouce.

Preparando o concurso.

Preparando o concurso.

Comezan os xogos no gran lameiro.

Comezan os xogos no gran lameiro.

Lanzamento.

Lanzamento.

Lanza Emilio

Lanza Emilio

DSC_0452DSC_0453

Un home libre.

Un home libre.

Estilo Fariñas

Estilo Fariñas

Carreira de carretillos.

Carreira de carretillos.

DSC_0524DSC_0561DSC_0581DSC_0612

Saída dos sacos.

Saída dos sacos.

Homes sen medo.

Homes sen medo.

DSC_0913DSC_0925

Polos mesmos motivos aproveitamos para convocar tamén no pobo de Punxeiro, as persoas interesadas en coñecer e gozar dunha festa das adegas que é xa un imprescindible para calquera axenda ben aviada. Será o vindeiro día 10 de Outubro de 2015. Para garantir o calidade da festa, en relación ó tamaño do pobo de Punxeiro, o número de entradas é limitado. Xa saben…


Presentación na Biblioteca Pública municipal de Verín. O Seixo na Cultura de Galicia.

Moitas grazas a tódalas persoas que encheron o espazo da Biblioteca Pública Municipal de Verín. Grazas tamén ós responsables desta institución, na que sempre nos reciben con tanto afecto. Verdadeiramente que na SAGA nos sentimos especialmente vinculados ca súa misión e compromiso a prol da Cultura de Galicia.

http://www.bibliotecadeverin.es/

20190607808_bb828a43d9_b 20190646388_d390d8aaba_b 20191982199_6e15548f0c_b (1) 20370029022_baafe11c36_b SeixobiblioVerin


III Xornadas do Entroido da SAGA: Misión cumprida.

Miguel Losada

Secretario SAGA

Remataron as IIIas Xornadas do Entroido da SAGA en Pontevedra. Tres edicións consecutivas que nesta ocasión saíron do emblemático marco que constitúe a Casa das Campás na Boa Vila para ocupar o espectacular espazo expositivo que é o CITA, Centro de Interpretación das Torres Arcebispais, un singular entorno no que se pode coñecer unha parte esencial da historia da cidade e, por elo, de Galicia.

No que fora o antigo foxo ó pé da muralla, rodeados dos impoñentes perpiaños do magno edificio e no medio das dondas barroncas medievais empregadas como proxectís das catapultas, dispuxemos uns dezasete traxes de Entroido de toda Galicia e ducias de outros elementos relacionados con esta importantísima manifestación cultural patrimonio común de todos os galegos e, de feito, de toda a humanidade.

DSC_0474

Unha vez mais encheuse a sala de conferencias, e varios centos de persoas transitaron por este espazo monumental para contemplar esta mostra da puxanza e autenticidade da cultura galega. Fixemos visitas guiadas, incluídas unha para persoas cegas que puideron tocar e escoitar as descricións exclusivas tanto dos traxes coma dos demais obxectos expostos. Ó remate, un extraordinario concerto de violín, zanfona e nickelharpa que, dentro do entorno desta exposición, foi todo un luxo para os sentidos e as emocións. Por elo dende a SAGA cualificamos esta nova edición das xornadas como un éxito, computable como unha creación de riqueza, no haber de toda a comunidade.

DSC_0439 DSC_0443 DSC_0451 DSC_0462 DSC_0465 DSC_0476

O Entroido é a versión, e denominación galega, dun fenómeno continental e universal. Nos non pretendemos esgotar a comprensión dunha realidade global mediante explicacións locais. O contrario, con esta exposición e o seu correspondente ciclo de conferencias desenvolvidas por verdadeiros coñecedores dos temas que se escolleron tanto nesta ocasión coma nas outras, nin pretendemos representar a totalidade das formas que en cada caso adopta o Entroido en Galicia – semellante exhaustividade non estaría, ademais, ó noso alcance – nin tampouco  pretendemos subliñar a exclusividade ou singularidade das manifestacións concretas do noso Entroido, entendendo este como unha rareza. Por elo, o noso albo non é o de reducir á categoría de anécdota turística o mundo do Entroido en Galicia.

As Xornadas do Entroido da SAGA serven para aproximármonos dun xeito diferente a este rito desempeñado no marco da invernía do noroeste da península. Un rito antigo e fondo que apela tanto ás nosas orixes como sociedade complexa como a nosa esencia como civilización, en tanto que dotada dun sistema de valores e crenzas, unha visión do mundo de seu, unha estrutura xurídica e institucional aparelladas cunha unha lingua e unha marcada proxección e impacto na historia.

As Xornadas do Entroido da SAGA poden tamén enmarcarse dentro do conxunto de actividades que dende o ano pasado se veñen celebrando en Europa. O MuCEM de Marsella en 2014 e o Museo da Máscara de Binche en Bélxica en 2015 teñen programado sendas mostras ó redor da importancia do Entroido para as civilizacións europeas. A SAGA, como saben, ten colaborado con esas institucións que decidiron escoller como emblema destes eventos algún dos que representan a Galicia e por elo mesmo, a todos os europeos. A SAGA foi pioneira en 2013, ca súa primeira edición das xornadas, na elaboración deste discurso que sitúa á Cultura de Galicia nun lugar especial dentro do contexto do vello continente.

Lembren se o desexan:
https://sociedadeantropoloxicagalega.wordpress.com/2015/01/09/quentando-motores-e-bombos-viva-o-fulion-e-viva-o-entroido/

Podemos dicir que con esta iniciativa, a SAGA pretende facer explícito que o Entroido Galego é unha riqueza cultural do continente respecto da cal as variantes locais, espalladas por Galicia e mais aló, poñen de manifesto o feito da recepción dunha inveterada tradición unánime. Neste sentido e de resultas desta actividade da SAGA, fica como algo evidente que o mundo do Entroido en Galicia é un valioso capital cultural que recibe a súa importancia do feito de ser unha realidade viva e puxante, conservada, mantida e feita evolucionar dende as súas orixes grazas ó traballo da xente común. Grazas a este esforzo colectivo a prol da súa identidade, o contexto  cultural galaico constitúe un verdadeiro punto quente  dentro do panorama das civilizacións e culturas do noso continente.

Dende a SAGA queremos agradecer á toda a xente que asiste a esta actividade deseñada e executada pola SAGA. Ás persoas, entidades e institucións que nos ceden os seus traxes e demais elementos significativos para que sexan expostos por nos. Ós poñentes e relatores polo seu esforzo; ós músicos que sempre se prestan a mellorar o noso esforzo co seu arte; ó Concello de Pontevedra por istes tres anos de confianza, á empresa Etnoga no CITA polo seu apoio nesta edición e a todos os compañeiros da SAGA pola súa ilusión e traballo durante semanas de esforzo.